Atlas voor gemeenten 2026
De Atlas voor gemeenten 2026 heeft dit jaar als thema verbinding over grenzen. De onderzoekers hebben indicatoren ontwikkeld om het aanbod aan bereikbare banen, woonplezier, hoger onderwijs en zorg over de grens in België en Duitsland in kaart te brengen.
De Atlas voor gemeenten 2026 bevat wederom een schat aan actuele informatie die inzicht geeft in het wel en wee van gemeenten. De Atlas vergelijkt de vijftig grootste stedelijke gemeenten van Nederland op tientallen indicatoren en laat voor veel daarvan ook de ontwikkeling in de tijd zien. Het themaonderzoek kijkt dit jaar over de landsgrens: wat betekenen banen en voorzieningen in België en Duitsland voor Nederlandse gemeenten?
Veel aanbod over de grens, maar vooral benut voor boodschappen en vrije tijd
Atlas Research berekende per gemeente hoeveel banen en woonplezier (winkels, cultureel aanbod, attracties, parken) binnen bereik liggen, met en zonder het aanbod in België en Duitsland. Voor Heerlen, Maastricht, Venlo en Sittard-Geleen komt grofweg twee derde van het bereikbare aanbod aan banen en woonplezier uit het buitenland. Dat aanbod wordt lang niet altijd benut, vooral bij werk. Drempels als taal, diploma-erkenning, belastingregels en informatievoorziening kunnen beter gebruik in de weg staan.
Amsterdam opnieuw aantrekkelijkste gemeente om in te wonen, Maastricht grootste stijger
In de woonaantrekkelijkheidsindex staat Amsterdam opnieuw op de eerste plaats, gevolgd door Amstelveen, Leiden en Utrecht. De index meet hoe aantrekkelijk mensen een gemeente vinden om in te wonen, afgemeten aan wat zij bereid zijn te betalen voor kenmerken als bereikbaarheid, voorzieningen en veiligheid. Net als vorig jaar steeg de woonaantrekkelijkheid de afgelopen tien jaar het sterkst in Maastricht. Die stijging is grotendeels toe te schrijven aan een betere (ervaren) veiligheid en een hoger voorzieningenniveau.
In Hengelo is de brede welvaart het grootst, Maastricht is de grootste stijger
De brede welvaart, een veelomvattende maat voor de kwaliteit van leven, is onder de vijftig grootste stedelijke gemeenten het hoogst in Hengelo, gevolgd door Zwolle, Alphen aan den Rijn en Alkmaar. De grote steden scoren doorgaans aanzienlijk lager, onder meer vanwege meer armoede en minder veiligheid: Amsterdam staat op plaats 42, Den Haag en Rotterdam sluiten de rij. Ook op brede welvaart ging Maastricht er de afgelopen tien jaar het sterkst op vooruit, net als vorig jaar. Ook hier speelt de (ervaren) veiligheid een belangrijke rol.